မ့ၢ်နလိၣ်ဘၣ် မတၤတဂၤလဲၣ်
ပှၤဃ့ၢ်စံၣ်ပြၢသတြီၤတၢ်ဖိလၢ အမံၤဟူသၣ်ဖျါ, ဒီးနာ်န့ၢ်လီၤအသးလၢ ကမၤနၢၤတၢ်တဂၤ, ကလဲၤလိာ်ကွဲပြၢတၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ဆ့ၣ်နီၤဝဲလၢ ကဘီယူၤအလိၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိလၢ အကွၢ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်တဂၤန့ၣ် ဟဲဆူအအိၣ်, ဒီးလၢတၢ်ယူးယီၣ်ပးကဲအပူၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ, “ဝံသးစူၤ, စဲထီဃာ် ခးဆ့ၣ်နီၤအယီၢ်တကိးအပျံၤ” န့ၣ်ဒီး, လၢတၢ်နံၤကမှံအပူၤန့ၣ် စံးဆၢက့ၤဝဲဒၣ် တၢ်လၢ “Superman န့ၣ် တလိၣ် စဲထီဃာ် ယီၢ်တကိးအပျံၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါန့ၣ် ပိာ်မုၣ်ဖိလၢ အကွၢ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်တဂၤန့ၣ် စံးဆၢက့ၤအီၤလၢ “Superman န့ၣ် တလိၣ်ဝဲဒၣ် ကဘီယူၤဘၣ်အဃိ, စဲထီဃာ် ခးဆ့ၣ်နီၤအယီၢ်တကိးအပျံၤ” န့ၣ်ဒီး, ဒ်ပှၤစံးဘၣ်အီၤအသိးန့ၣ် ဘၣ်မၤဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၤန့ၢ်မၤနၢၤတၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်ပာ်ထီၣ်ထီသးသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တလိၣ်ပကဘၣ် စဲထီဃာ်ခးဆ့ၣ်နီၤအယီၢ်တကိးအပျံၤဘၣ်. ပကဘၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ပိာ်မုၣ်ဖိလၢ အကွၢ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်တဂၤ တလိၣ်ဟဲဒုးနဲၣ်ပှၤဘၣ်. ပဆိကမိၣ်လၢ ပကွၢ်ထွဲလီၤက့ၤပသးသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ တၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးဒ်သိးအံၤန့ၣ် ပမ့ၢ်ဟဲစိာ်ဆူ ခရံာ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤန့ၣ်ဒီး, တၢ်ကမၤအသးဒ် “မဲာ်န့ၣ်စံးဘၣ်စု, ယမၤတၢ်ဒီးနၤအလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်,” ဒီး “ခိၣ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခီၣ်, ယမၤတၢ်ဒီးသုအလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်” (:၂၁) အသိးန့ၣ်လီၤ.…
စံးဘျုးစံးဖှိၣ်ယွၤ ထီဘိတဘိယူၢ်ဃီ
ပျိၢ်ချၢသကူးပီၣ်လဲၣ်အညၣ်တီသွ့အမိၢ်ဖးဒိၣ်လၢ အတယၢၢ်အဃၢန့ၣ် ကအိၣ်ဝဲ ယဲၢ်ဆံ တၢၣ် (Ton) တဘ့ၣ်, လဲၤနုာ်လီၤဘျးထီဃာ်အသးလၢ ဆွဲၣ်အစၤအပျံၤတဖၣ်အပူၤ,ဖဲ ခဲလံၣ်ဖိနံယၤ (California) ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤအထံကျါန့ၣ်လီၤ. ပျံၤတဖၣ်အထီန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ခီၣ်ယီၢ်လၢ အကယၤ, ဒီးထုတဖၣ်အဃၢန့ၣ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ပီၣ် (Pound) လၢအကယၤတဖၣ် ဝံာ်ပကၠံးထီဃာ် ညၣ်ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်အံၤအဃိ, ဒ်သိးအသုတလီၤဘျၢဝဲဆူ ထံယိာ်အပူၤအဂီၢ်, ဘၣ်ဂုၢ်ကျဲးစၢးထိၣ်ကဖီအသးလၢ ထံအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤယူၤထံလွံၢ်ဂၤ ယူၤထံလၢအဖီလာ်, ဒီးမၤထူၣ်ဖျဲးအီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်ပျံၤတဖၣ်န့ၣ် ကယံာ်ဝဲ တနၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်, ဒီးညၣ်ဖးဒိၣ် မ့ၢ်ဝံၣ်ဝၢ်တပျုာ် အမဲၢ်န့ၣ် ပှၤယူၤထံတဖၣ်အသးသမူလီၤမၢ် သ့ဝဲအဃိ, တၢ်မၤအံၤ တၢ်ဘၣ်ယိာ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မၤထူၣ်ဖျဲးအီၤဝံၤႇ ကဘၣ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးတကီၢ်ခါအလီၢ်န့ၣ်, ဟဲသုးဘူးအသးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ဆူ ၦၤယူၤထံတဂၤစုာ်စုာ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ၦၤယူၤထံလၢအမၤထူၣ်ဖျဲးအီၤအကျါ,တဂၤန့ၣ် စံးဝဲဒၣ်လၢ "ယသးကလၢၢ်ဘၣ်ယဲဒ်အဝဲစံးဘျုးစံးဖှိၣ်ၦၤ" န့ၣ်လီၤ.
ပီၣ်လဲၣ်ညၣ်တီသွ့တဖၣ် ပာ်ဖျါဝဲ အတၢ်စံးဘျုးစံးဖှိၣ် သ့ဂ့ၤ, တသ့ဂ့ၤႇ ပဝဲပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ် တၢ်သ့ၣ်ညါဆၢက့ၤ တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်နီၢ်နီၢ်တမံၤန့ၣ်လီၤ. လၢပသးသမူအတၢ်လဲၤဒီးကစၢ်ယွၤအပူၤန့ၣ် တၢ်သ့ၣ်ညါဆၢက့ၤ…
ကစၢ်ယွၤမၤတၢ်
ကၠ့ (Jay) အလံာ်စီဆှံ အိၣ်ဝဲတဘ့ၣ်, ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤအီၤလၢ ကံးဒဧိၣ် လံာ်စီဆှံကရၢ (Gideon Bible) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးကတူၢ်လိာ်ဝဲ လံာ်စီဆှံ အတၢ်လီၤလိၢ်လီၤလးတဖၣ်အဂီၢ်, အသးလၢအသ့ပဲာ်ထံနီၤဖးတၢ်န့ၣ် တပျဲအီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်လၢအမၤတံာ်တာ်အသးန့ၣ် အတံၤသကိးတဂၤ, အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အမ့ၢ်အတီတမံၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ကၠ့ ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲဒၣ် လီၤလီၤဆီဆီတထံၣ်, ဒီးတဲဝဲ ကစၢ်ယွၤ, "နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိး ယစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤနၤန့ၣ်, ဒုးနဲၣ်ယၤ တၢ်လၢယသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အီၤတသ့မံၤမံၤတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနံၤန့ၣ် တၢ်ထိၣ်ဂဲၤထီၣ် ကၠ့ လၢ, ကလူၤကွၢ်ဃု အလံာ်စီဆှံ, ဒီးတထံၣ်ဝဲ အလံာ်စီဆှံဘၣ်. တၢ်အံၤတမ့ၢ်ဒ်ဘၣ်. အတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ် တဟါမၢ်ဝဲနီတဘျီဘၣ်.
ကၠ့ နီၣ်အသိလ့ၣ်လၢတၢ်စူၤကျါ, ဒီးလဲၤဝဲဆူ စူရံးဖၠၣ်စိမိၤ (Zurich University), လၢအသိၣ်လိတၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲစံၣ်လီၤလၢ အသိလ့ၣ်န့ၣ်ဒီး, လၢတၢ်အဒါလၢၢ်ဘ့ၣ်ဘၣ် အမဲာ်ဖံးခိၣ်လိၤန့ၣ် ထံၣ်ဝဲ လံာ်စီဆှံတဘ့ၣ် လၢမူခိၣ်ထံအကျါန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်လီၤဆီလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကၠ့ ထၢထီၣ် လံာ်စီဆှံ,…
ကစၢ်ယွၤအတၢ်အဲၣ် လၢအဆူၣ်ဒိၣ်နီၢ်မး
ဒဲနယၢၣ် (Daniel) အိၣ်ဖျဲၣ်ဝံၤလဲၤတုၤလၢ ရိၣ်မ့နံယၤဖိၣ်ဃဲအဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. နွံနံၣ် အတီၢ်ပူၤ, ထဲဒၣ်ကလုၢ်ဝဲထံအဂီၢ်န့ၣ် အိၣ်ဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အလီၢ်မံခးန့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဒူၣ်လၢထံဂၤကီၢ်ဂၤန့ၣ် လုၢ်ဖိအီၤ, ဖဲအသးအိၣ်ဃိးနံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သဘံၣ်ဘူၣ်လၢကပိာ်ထွဲထီၣ်အခံတဖၣ်, လၢအမ့ၢ် ဒဲနယၢၣ် ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢ ကတူၢ်လိာ်အဝဲသ့ၣ် ဒ်အမိၢ်အပၢ်အသိးန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကယီကယီန့ၣ် ဒဲနယၢၣ် စးထီၣ်နာ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ဆၢကတီၢ်တဖၣ်လဲၤပူၤကွံာ်ဝဲအသိး, ဒဲနယၢၣ် မ့ၢ်ပှၤတဂၤလၢ အသးဒိၣ်သးထီၣ်တၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်သ့ဝဲဒၣ်အဃိ, တုၤဒၣ်လဲာ်, အမိၢ်အပၢ်ခံဂၤန့ၣ် ဘၣ်ဒိးလဲၦၤခိးတၢ်ဖိတဂၤ, လၢကဒီတဒၢ အဝဲသ့ၣ်, ဒ်သိးဒီးဒဲနယၢၣ် အသုတမၤဘၣ်ဒိဆါအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ပာ်လီၤအသးလၢ ကဃုထၢ တၢ်ကူစါယါဘျါလၢ ပှၤအါဂၤတဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးတမံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအံၤ, မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဆူမဲာ်ညါ ယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒဲနယၢၣ် အသးမ့ၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အၢအၢသီသီဒၣ်လဲာ်, အဝဲသ့ၣ်တဟးဖးဒီးအီၤနီတဘျီဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအသးၦဲၤထီၣ် တဆံသၢနံၣ် အနံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ဆၢက့ၤအကတီၢ်န့ၣ် ဒဲနယၢၣ် အသူၣ်ကၢ်အသးလီၤ, ဒီးတဲဝဲဒၣ် အမိၢ်အပၢ်လၢတၢ်အဆိကတၢၢ်တဘျီ, လၢအအဲၣ်ဘၣ်အဝဲသ့ၣ်ဒိၣ်နီၢ်မးန့ၣ်လီၤ. အမိၢ်န့ၣ် စံးကတိၤကျၢၢ်တံၢ် အတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤလၢ "တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံန့ၣ် တမ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်မၤလၢပှၤကဘၣ်မၤအီၤကပုာ်လုာ်ဖိ, ဒီးလၢသးအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအပူၤဘၣ်.…
အိၣ်မူမၤထွဲလၢ ယွၤအတၢ်အၢၣ်လီၤတဖၣ်အပူၤ
ဖံထၢၣ် (Pieter) နၢမူဝဲဒၣ် အမိၢ်သးပှၢ်ပၢ်သးၦၢ်အတၢ်ဂီၤ, ကိးမုၢ်နၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအံၤ စးထီၣ်မၤတ့ၢ်ဝဲဒၣ် လၢအပူၤကွံာ်နံၣ်တဖၣ် ဖဲအဘၣ်အိၣ်ယံၤဝဲဒီးအမိၢ်အပၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်အမ့ၢ် ပှၤသးစၢ် လၢအဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ၦဲၤတဂၤအသိး, ဖဲအဝဲစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးဝံၤအလီၢ်ခံ, အဟံၣ်ဖိဃီဖိ, ဒီးအပှၤတဝၢဖိတဖၣ် ဆီၣ်သနံးအီၤလၢ ကစူးကွံာ်ညိကွံာ် အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အသီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢတစူးကွံာ်ညိကွံာ်ဝဲအဃိ, အမိၢ်အပၢ်တဖၣ်စူးကွံာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖံထၢၣ်စံးဝဲ "လၢလံာ်စီဆှံအပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤ အၢၣ်လီၤအီလီၤဝဲလၢ တၢ်ကီတၢ်ခဲအကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ကတိစၢၤမၤစၢၤအဖိတဖၣ်, ဒီးယနာ်အီၤလီၤ. တၢ်ဃုထၢလူၤပိာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအခံန့ၣ် ဟဲစိာ်ဝဲဒၣ် တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးယတူၢ်ခီၣ်တၢ်ကန့ၢ်ယဲအဂီၢ်, အဝဲမၤစၢၤယၤန့ၣ်လီၤ."
ဖံထၢၣ် ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အုၣ်ကီၤ, လၢအကတီဝဲဒၣ်ဒီးအတၢ်အၢၣ်လီၤအဃိ, အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤလၢ တၢ်နာ်သန့ၤ ယွၤအတၢ်အၢၣ်လီၤတဖၣ်အလိၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤယိၤသး အသးသမူ လၢခံကတၢၢ်န့ၣ် အတၢ်နာ်န့ၢ်လီၤသး လၢကစၢ်ယွၤ အတၢ်အၢၣ်လီၤတဖၣ် အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပကဖးဘၣ်စ့ၢ်ကီးလၢ လံာ်၁မိၤရှ့ အပူၤန့ၣ်လီၤ. "ဒီးစီၤယိၤသး စံးဘၣ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ်, ယသံယဲလီၤႇ ဒီးယွၤကဟဲအိၣ်သကိးသုသၦၢ်တၢၢ်, ဒီးကဒုးဟဲထီၣ်သုလၢ ကီၢ်အံၤဆူကီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ်လၢ အဆိၣ်တၢ်လၢအဂ့ၢ်အကျိၤဒီးစီၤအၤဘြၤဟၣ်,…
